Dr. Ali Oğuz Diriöz – Türkiye ile Güneydoğu Asya Arası Politik Ekonomik İlişkiler

Dr. Ali Oğuz Diriöz – Türkiye ile Güneydoğu Asya Arası Politik Ekonomik İlişkiler

Yeni Yıl 2020’yi (Çin Fare yılı) karşılarken, dünya birçok konu arasında bir salgın haline gelen coronavirüs’ ün korkusu ile sarsılmakta. Bu hadisenin ortaya çıkması, Türkiye’nin açıkladığı (Ağustos 2019) Yeni Asya Açılımı (“Asya yeniden” / “Asia Anew”) ışığında genel olarak Asya-Pasifik bölgesine yönelik ilişkilerin geliştirilmesi için yeni bir strateji açıklamasından kısa bir süre sonrasına denk gelmektedir. Türkiye’nin “Asya yeniden” politikasının bir parçası olarak, Türkiye’nin Güneydoğu Asya ülkeleri Birliği – ASEAN ile ilişkileri özellikle önemlidir. Türkiye’nin bölgeye ilgisi ekonomik ve siyasi nedenlerden dolayı artmıştır.

Her şeyden önce ekonomik motivasyonlar öne çıkan önemli bir nedendir. Asya-Pasifik bölgesi, son on yılda önemli ekonomik dönüşüm geçirdi. Küresel ekonomik eğilimler göstermektedir ki Çin, Japonya, Güney Kore ve Endonezya da dâhil olmak üzere dünyanın en büyük ekonomilerinden bazılarının büyüklüğü Asya-Pasifik bölgesinde. Başlangıçta ekonomik düzeyde gerçekleşen bu yeni açılım, küresel siyaseti etkileyen daha geniş alanları da kapsayabilir gibi görünüyor.

Asya kıtası, dünya nüfusunun yüzde 45’ini (Hindistan ve Çin’in toplam nüfusu yaklaşık 2,8 milyardır) ve dünya ekonomisinin yüzde 30’unu teşkil etmektedir. Türkiye, bölgenin bu ekonomik önemine paralel olarak, ihracat pazarlarını çeşitlendirmek, daha fazla DYY (Doğrudan Yabancı Yatırım) çekmek amacıyla bölgeye açılma politikası başlatmıştır. Türkiye’nin Asya Pasifik bölgesi ile dış ticaret hacmi 17 Milyar Dolar’dan (bn.) yükseldi. 2004 yılında 70 bn. ABD doları 2017 yılına kadar ABD doları. Benzer şekilde; bölgeden doğrudan yatırımların toplam hacmi 2.1 bn idi. 2002-2011 döneminde dolar. 2017 yılına kadar bu hacim toplam 7.6 bn’ye ulaştı. dolarlıklar. Birçok serbest ticaret anlaşması imzalandı (özellikle Güney Kore, Singapur ve Malezya ile) (mfa.gov.tr). ASEAN ekonomileri son on yılda tutarlı bir büyüme gösterdi ve bu nedenle Türkiye açısından giderek daha önemli ticaret ortakları haline gelmektedir.

Ticaret yoluyla Türkiye ekonomisini güçlendirmenin yanı sıra, Türk dış politikası da siyasi pozisyonlarına Uluslararası Destek istiyor. Avrupa ve Orta Doğu’da, bölgesel ülkelerin Türk dış politikası açısından önemli konulara olan desteğinde bazı sınırlamalar görüyoruz. Asya ülkeleri, özellikle ASEAN ülkeleri mesafe rağmen birçok kültürel ve dini ortaklıkları ile Türkiye ile dostane ilişkiler var (Brunei Sultanlığı, Endonezya ve Malezya da İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleridir – İİT, Tayland bir gözlemci devlet statüsündedir).  Bu nedenle, Türkiye’nin bölgenin baskın organizasyonu olarak ASEAN ile ilişkileri daha da geliştirmesi mantıklı bir harekettir. Böylece bölge ile güçlü ekonomik ve siyasi ilişkiler arar. Örneğin, bölgeye yapılan üst düzey ziyaretlerin sayısı arttı ve bölgedeki büyükelçiliklerinin sayısı 15’e yükseldi (Myanmar, Brunei, Kamboçya ve Laos gibi ASEAN eyaletlerinde yeni elçiliklerin açılmasıyla birlikte).

Bu politika, bireysel farklılıkları kabul ederken bölgeye bütünsel bir şekilde bakar. Bu girişim, ticaretten eğitime, siyasi diyaloğa kadar geniş bir alan yelpazesini kapsamaktadır. Devlet, özel sektör, Akademi ve sivil toplum gibi tüm olası araçları ve aktörleri içerir. Türkiye, 2019-2020 dönemi için Asya İşbirliği Forumu başkanlığını da üstlendi.  Ayrıca, 2017 yılında Türkiye ile ASEAN arasında belirli işbirliği alanlarını belirleyen bir’ Sektörel diyalog Ortaklığı ‘ kurulmuştur (mfa.gov.tr).

Sonuç olarak, Türkiye’nin ASEAN’A yönelik dış politika ortaklıklarının çeşitlendirilmesi öncelikle ekonomik motivasyonlarla, daha sonra siyasetle değil, mevcut ortaklıklara alternatif olarak değil, tamamlayıcı olarak yürütülmektedir. Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, bu yeni açılımı ilan ederken, bu hareketin Türkiye için herhangi bir eksen kayması anlamına gelmediğini, aksine bölgede derin kökleri olan ve Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan bir ülke olarak Türkiye’nin kendisinin eksen olduğunu vurguladı.

Kültürel, ASEAN gerçekten birçok farklı dinler ile farklı bir gruptur, üye devletlerde çok sayıda farklı etnik grup, dini gruplar, kültürler ve diller vardır (bu sebeple çalışma dili İngilizce’dir). Bazı ASEAN ülkeleri (özellikle Brunei, Endonezya ve Malezya) İslam Konferansı Örgütü (İKT) aracılığıyla Türkiye ile sık sık işbirliği yapıyorlar.

Büyüyen ekonomiler ve genç nüfus bazı ortak kültürel mirasların yanı sıra ASEAN ülkelerini küresel ekonomi için önemli bir blok haline getiriyor ve potansiyel olarak büyüyen ticaret ortakları ve Türkiye için dost ülkeler. İşbirliği, ticaret ve ekonomiden bilim teknolojisine, eğitime ve kültüre kadar birçok boyuta sahip olacaktır.

 

Political Economic Relations between Turkey and Southeast Asia

Dr. Ali Oğuz Diriöz – Econfo Vice President

 In welcoming the New Year 2020 (Chinese Year of the Rat), the world is shaken by the fears of the coronavirus becoming a pandemic among many issues. This event happens less than a year since Turkey’s announced (“Asia Anew” announced in August 2019) new strategy to develop relations towards Asia-Pacific region in general in light of the “Asia Anew” policy. As part of Turkey’s “Asia Anew” policy, Turkey’s relations with the Association of South East Asian Nations – ASEAN are of particular importance. Turkey’s interest in the region increased for both economic and political reasons.

First of all the economic motivations are an immediate reason. The Asia-Pacific region has undergone significant economic transformation that puts it to the geopolitical center of the globe over the last decade. Global economic trends, and the size of some of the largest economies in the world, including China, Japan, South Korea and Indonesia are in the Asia-Pacific region. This transformation which initially took place at the economic level, now seems to encompass even wider fields that influence global politics.

Asian continent covers 45 percent of world population (India and China combined population around 2.8 billion people) and 30 percent of world economy. In parallel to this economic importance of the region, Turkey has initiated a policy of opening to the region with a view to diversify its export markets, attract more FDI (Foreign Direct Investment). Turkey’s foreign trade volume with the Asia Pacific region has gone up from 17 bn. US dollars in 2004 to 70 bn. US dollars by 2017. Similarly; the total volume of direct investments from the region was 2.1 bn. dollars in the period 2002-2011. By 2017 this volume has reached a total of 7.6 bn. dollars. Many Free Trade Agreements (FTAs) have been signed (notably with South Korea, Singapore, and Malaysia) (mfa.gov.tr). ASEAN Economies have shown consistent growth over the last decade, and therefore are becoming increasingly important trading partner.

In addition to strengthening the Turkish economy through trade, Turkish foreign policy also seeks international support for its political positions. In Europe and the Middle East, we can see certain limitations in the support by regional countries to issues significant for Turkish foreign policy. Asian countries, especially ASEAN countries have friendly relations to Turkey with many cultural and religious commonalities in spite of the distance (Brunei Darussalam, Indonesia and Malaysia are also members to the Organization of Islamic Cooperation – OIC, while Thailand is an observer state).  Therefore, it is a logical move for Turkey to further develop ties with ASEAN as the dominant organization of the region. Thus it seeks strong economic and political relations with the region. For example the number of high-level visits to the region have risen and the number of its embassies in the region has increased to 15 (with the opening of new embassies in ASEAN states such as Myanmar, Brunei, Cambodia and Laos).

This policy looks at the region in a holistic way, while recognizing individual differences. This initiative covers a wide spectrum of areas from trade to education to political dialogue. It involves all possible means and actors such as state, private sector, academia and civil society. Turkey has also assumed the chairmanship of Asia Cooperation Forum for the period 2019-2020.  Furthermore, a ‘Sectoral Dialogue Partnership’ has been established between Turkey and ASEAN in 2017, identifying certain areas of cooperation (mfa.gov.tr).

In conclusion, Turkey’s diversification of foreign policy partnerships towards ASEAN are first driven by economic motivations, and then by politics, but not as an alternative to existing partnerships, but rather complementary. Turkish Foreign Minister Cavusoglu, in declaring this new opening, stressed that this move does not imply any shift of axis for Turkey, and on the contrary, as a country that has deep roots in the region and that connects Asia and Europe, Turkey itself is the axis.

Culturally, ASEAN is indeed a diverse group with many different religions, ethnicities, and languages. Some of the ASEAN countries (most notably, Brunei, Indonesia, and Malaysia) are also cooperating frequently with Turkey through the Organization of Islamic Conference (OIC).

Growing economies and young population in addition to some shared cultural heritages make the ASEAN countries a prominent bloc for the global economy and prospectively growing trading partners and friendly countries for Turkey. Cooperation will likely have multiple dimensions ranging from trade and economy, to science technology, education and culture.

 

Annex I

Areas of “practical cooperation” in specific areas that were determined including:

  • Fight against Terrorism and Extremism,
  • Trade and Investments
  • E-Commerce
  • Public-Private Partnerships
  • Renewable Energy Resources
  • Disaster Management
  • Tourism
  • Culture
  • Education
  • Technology ( Especially the ASEAN Smart Cities Network)
  • Sustainable Development

Source: mfa.gov.tr

Annex II

TOTAL GDP of ASEAN countries has significantly increased from 2008 to 2018.

 

Annex III

 

Annex IV

ASEAN COUNTRIES POPULATION 2019

Country  Population 2019
Brunei 433,285
Cambodia 16,486,542
Indonesia 270,625,568
Laos 7,169,455
Malaysia 31,949,777
Myanmar 54,045,420
Philippines 108,116,615
Singapore 5,804,337
Thailand 69,625,582
Vietnam 96,462,106

SOURCE: World Population Review (http://worldpopulationreview.com/countries/asean-countries/#dataTable)

Share

ECONFO