Dr. Ali Oğuz Diriöz – Impact of Covid 19 on Global Political Economy; the Case of Oil Prices

Dr. Ali Oğuz Diriöz – Impact of Covid 19 on Global Political Economy; the Case of Oil Prices

One of the most significant developments of the year 2020 is Covid19 that appeared towards the end of 2019; it is a global epidemic (pandemic) of the 21st century. These days, the whole world is being shaken by COVID 19 (new type of coronavirus) that has become a pandemic. This development is seriously and negatively affecting the global political economy as well as previous consumer trends and lifestyles. At a time of increased transportation and connections worldwide, all countries and their economies have been affected by this pandemic.

This situation adversely impacts various commodities and sectors, and consequently makes negative impact on the economies of the states as a whole. These days the price of BRENT type oil is about $ 26 per barrel. This has an adverse effect on the budgets of states whose national incomes depend to a large part, on the sale of hydrocarbon reserves such as petroleum. Moreover, this state of affairs, also puts into difficulty the energy corporations which rely on oil sales. In particular, it affects negatively the non-conventional oil extraction activities. The fall of oil price below the $ 50 per barrel, which is accepted as the psychological limit, is an unfavorable development for countries and corporations dependent on these revenues.

Source: BloombergHT (https://www.bloomberght.com/emtia/brent-petrol )23.03.2020 hours 11:15,26 (Istanbul time)

As will be seen from the chart above, the price of Brent oil per barrel has gone down, in the last month since February 24th, from a level of $ 55 to about $ 25. In general, the fall of oil prices to one half within one month means a proportional loss of income for countries reliant on oil revenues. No such fall of oil prices to such a low level has been witnessed since November 2001. The price of WTI/NEX type oil which is slightly lower quality than Brent, has fallen from $ 22.59 to negative values of – $38 per barrel on March 20th, 2020.

Source:  (https://www.macrotrends.net/1369/crude-oil-price-history-chart erişim 23.03.2020, hours 11:40 (Istanbul) ).

Earlier, attention was on the negotiations between Russia and OPEC (in particular Saudi Arabia) on a possible production quota agreement and on how these negotiations turned into a disagreement; unexpectedly, a contagious disease that originated in China has affected the whole world. This situation, in many ways, resembles the fall of oil prices following the 1997 Asian financial crisis.

The price of oil (WTY/NYMEX) per barrel which was $ 40 at the beginning of the year 1997, had fallen to the level of $17 by November of the same year. This has led to the fall of oil prices due to the decline in Asian economies and the slowdown in production and trade; and in turn this development has reflected unfavorably on the budgets of countries whose national incomes were dependent on hydrocarbon resources (Rentier States).

In 1998 the Ruble crisis occurred in Russia, and a most important factor that led to this was the decision of the Russian government not to support Ruble anymore and to let it fall suddenly in the free market.

One of the reasons why it could not prevent the fall was the serious loss of revenue by Russia due to the low oil prices.

The hydrocarbon reserves which constitute an important source of revenue for Russia, was used as a political-economic leverage and high oil prices increased their revenues. But its dependence on hydrocarbons for its revenues is still continuing and it has not been able to diversify its economy at the desired level.

A similar situation is also true for Iran, which is one of the countries hit intensely by the COVID 19 pandemic. In this sense, Russian situation is not as grave as the situation of Iran. Iran has been very adversely affected both by the COVID 19 cases and the high rates of deaths caused by it as well as by the fall of the oil prices. There are two different views as to why Russia, in its negotiations with Saudi Arabia and OPEC prior to COVID 19, did not opt for a production cut.

The first view was that, Russia intentionally wanted to keep the oil prices low, in order to cause the reduction of shale oil prices and the investments into non-conventional oil production and in general a reduction in the number of oil wells that was on the rise in the US; and thus, just as in the gas market, to maintain its hold on the oil market.  A major problem with this reasoning is that, both Russia and Iran who have rather stretched themselves strategically to vast areas in the Middle East would not wish to cause a serious disruption of their national incomes.

The other view is that, Russia, as in 1998 and as for natural gas, actually would not allow a disruption of production because it has to maintain income for the state, in addition to being perceived in the markets as a ‘reliable supplier’.

Nevertheless, COVID 19 has caused a global reduction in travels, transportation, trade and individual visits (reduction in mass transport, increase in social isolation of people, growing tendency to work on-line) and thus has disrupted and reduced unexpectedly the global oil consumption in a manner similar to the one in 1997.

It is obvious that COVID 19 will have significant political and economic impacts on lifestyles, lives in general and economies. Despite the relatively lower level of loss of life in some developed countries (Korea, Japan, Singapore and Germany), the inability to prevent the spreading of the disease especially in some European countries that are going through economic difficulties, such as Italy and Spain and losses of hundreds of lives in countries like Iran, will lead to the questioning of the health systems in those countries, to the increasing role of the state, and to the worsening impact on economies.

In short, it is inevitable that COVID 19 which is a global problem, will affect the global economy, as had been seen in the example of oil markets. In this connection, some countries (especially like Iran) will pass through a more painful period, compared to others. This situation will cause a questioning of the institutions such as the EU and their solidarity (Spain asked medical equipment from NATO.)

This period, will also test the nation-states (sovereign states) in terms of their health systems, their ability to combat contagious diseases and their success in crisis management. Even though the problem is global in nature, an important reason for keeping the combat at the national level is that, each country will manage the initial response through its own domestic means at domestic level. And this will test the measures taken by each country and how they manage the processes and crises.

20 April 2020 WTI/NYMEX oil price reached -37$.


2019’un sonlarında ortaya çıkan ve 2020 yılının en önemli önemli olaylarından biri, 21. yy. küresel salgın hastalığı (pandemik) olan Covid19’dur.  Dünya şu sıralar küresel salgın haline gelen COVID 19 ( yeni tip koronavirüs) korkusu ile her geçen gün sarsılmaktadır. Bu hadisenin ortaya çıkması, küresel politik ekonomiyi, daha önceki tüketim alışkanlıklarını ve yaşam biçimlerini ciddi ve olumsuz yönde etkilemektedir.  Küresel ulaşım ve bağlantıların arttığı dönemde küresel salgın hastalıktan bütün ülkeler ve dolayısıyla bütün ülkelerin ekonomileri etkilenmiştir.

Bu durum, çeşitli emtia ve sektörleri olumsuz etki yapmakla, devletlerin topyekûn ekonomik düzenlerini de dolayısıyla olumsuz etkilemektedir. Günümüzde BRENT tipi petrolün varil fiyatı $ 26 seviyelerinde. Bu bilhassa ulusal gelirlerinin önemli bir kısmı petrol gibi hidrokarbon rezervlerinin satışına bağlı olan devletlerin bütçelerini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, bu durum, petrol geliri olan enerji firmalarını olumsuz etkilemektedir. Bilhassa konvansiyonel olmayan petrol çıkartma faaliyetlerini de olumsuz etkilemektedir. Psikolojik bir sınır olarak kabul edilen $50’ın altına inmesi, bu gelirlere bağımlı olan ülke ve firmalar için olumsuz bir gelişmedir.

Kaynak: BloombergHT (https://www.bloomberght.com/emtia/brent-petrol )23.03.2020 saat 11:15,26 (Istanbul Saati)

Yukardaki grafikte de görüleceği gibi 24 Şubat’tan bu yana son bir ayda Brent tipi petrolün varili fiyatı 55 dolar seviyelerinden 25 dolar seviyelerine kadar gerilemiştir. Genelde petrol fiyatlarının bir ayda yarıya inmesi, petrole dayalı devletler için de benzer bir gelir kaybı anlamına gelmektedir. Fiyatların bu şekilde düşük olmasına 2001 Kasım ayından bu yana rastlanmamıştır. Brent’den genelde biraz daha düşük olan WTI/NYMEX tipi petrolün 20 Mart 2020 itibariyle varil fiyatı $ 22.59 ‘dur.

KAYNAK:  (https://www.macrotrends.net/1369/crude-oil-price-history-chart erişim 23.03.2020, saat 11:40 (Istanbul) ).

Öncesinde dikkatler Rusya – OPEC (bilhassa Suudi Arabistan) arası yürütülen olası bir petrol üretim kota anlaşmasının tam tersine bir anlaşmazlığa dönüşmesi konuşulurken, hesapta olmayan bir şekilde, Çin’de başlayan bir salgın hastalık bütün dünyayı etkilemiştir. Bu durum, birçok anlamda 1997 Asya finansal krizlerinden sonra da petrol fiyatları düşmesine benzerlik göstermektedir.

1997 yılının başında varili $ 40 dolar (WTY/NYMEX) olan petrol fı, Kasım 1997’de varili $ 17 seviyelerine kadar gerilemiştir. Bu da Asya ekonomilerinin gerilemesinden ve üretim ile ticaretin yavaşlamasından dolayı petrol fiyatlarının gerilemesine yol açmış, bu gelişme de milli gelirleri hidrokarbon kaynaklarına dayalı olan devletlerin (Rentier States) bütçelerine olumsuz yansımıştır.

1998’de Rusya’da Ruble krizi meydana gelmişti, ve bu gelişmeye yol açan önemli faktörlerden birisi de Rus hükümetinin Ruble’yi daha fazla destekleyemeyip aniden serbest piyasada düşmesine mani olamamasıydı.

Mani olamamasının önemli sebeplerinden biri de, düşük petrol fiyatlarından dolayı Rusya’nın ciddi bir gelir kaybına uğramış olmasıdır.

Rusya’nın önemil bir gelir kaynağı olan Hidrokarbon rezervleri, 1999’dan bu yana bir politik-ekonomik kaldıraç (leverage) olarak kullanılmış ve yüksek seviyede seyreden fiyatlar, gelir artışına sebep olmuştur. Ancak gelir bakımından hidrokarbon bağımlılığı devam etmektedir ve ekonomisini istenilen düzeyde çeşitlendirememiştir.

Benzer durum, İran için de geçerlidir ki o da COVID 19 salgının en yoğun yaşandığı ülkelerden birisidir. Bu bağlamda Rusya’nın durumu İran kadar vahim değildir. İran, hem COVID 19’ vakalarının ve can kaybının fazla olmasından ve buna ilaveten petrol fiyatlarının düşmesinden dolayı çok olumsuz etkilenmiştir. COVID 19 öncesi Rusya’nın Suudi Arabistan’la ve OPEC’le yürüttüğü petrol müzakerelerinde üretim kısıtlamasına gitmemesinin perde arkasında iki farklı görüş hakim olmuştur.

Birinci Görüş, Rusya’nın kaya gazı şeyl-(Shale) fiyatlarını ve konvansiyonel olmayan petrole yapılan yatırımlar ile genel olarak ABD’deki artmakta olan petrol kuyu sayısını düşürmek adına ve gazda da olduğu gibi, piyasa hâkimiyetini elde tutma adına, kasıtlı olarak fiyatları düşük tutmak istemesine işaret etmektedir.  Bu rasyonelin önemli bir sorunu ise Rusya’nın da İran’ın da stratejik olarak Ortadoğu’da bu kadar geniş alanlara yayılmışken kendi milli gelirlerini de ciddi şekilde sekteye uğratmak istemeyecekleri argümanıdır.

Diğer bir görüş ise, Rusya’nın 1998 ‘de olduğu gibi ve ayrıca doğalgazda da olduğu gibi aslında devlet geliri elde edebilmek adına mecburiyetten dolayı üretimi aksatmayacağı, ve bu durumun da piyasalarda “güvenilir tedarikçi” olarak algılanmasından öte tamamen devletin gelir ihtiyacından kaynaklandığı görüşüdür.

Her iki görüşe göre de COVID 19’un küresel seyahatler, ulaştırma, ticaret ve bireysel seyahatler (toplu ulaşımın azalması ve insanların sosyal olarak daha izole olup daha ziyade online iş yapma eğilimleri)…küresel petrol tüketimini tıpkı 1997’dekine benzer olarak sekteye uğratmıştır ve beklenmedik biçimde aşağı çekmiştir.

COVID 19’un yaşam tarzlarına, hayata, ekonomilere önemli politik ve ekonomik etkileri olacağı aşikardır. Can kaybının daha az olduğu gelişmiş ülkeler (Kore, Japonya, Singapur, ve Almanya (15 bin vakada 44 can kaybı), buna karşın İran’ın yanı sıra, Avrupa’da bilhassa ekonomik olarak sorun yaşamakta olan İtalya ve İspanya gibi ülkelerde salgının önlenememesi, İran gibi ülkelerde yüzlerce can kaybının olması, bu ülkelerdeki sağlık sisteminin sorgulanmasına, devletin artan rolüne, ve ekonomilerin olumsuz etkilenmesine sebep olacaktır.

Kısacası, küresel bir sorun olan COVID 19’un küresel ekonomiyi, petrol örneğinde görüldüğü gibi, etkilemesi kaçınılmazdır. Bu bağlamda bazı ülkeler de (bilhassa İran gibi) diğerlerine nazaran daha sancılı bir süreç geçireceklerdir. Bu durum, AB kurumlarının ve dayanışmasının da sorgulanmasına sebep olacaktır (İspanya, NATO’dan tıbbi malzeme istemiştir).

Bu süreçte, ulus-devletlerin sağlık sistemleri, salgın hastalıklarla mücadeleleri, sosyo-ekonomik kriz yönetimindeki başarıları sınanacaktır. Sorunun  küresel nitelik taşımasına rağmen, bu sorunla mücadelenin ulusal olmasının önemli bir sebebi, her ne kadar salgın hastalık küresel de olsa ve bütün dünyayı etkilese de, ilk müdahaleyi her ülke kendi iç ulusal imkanlarıyla (domestic level) yönetecektir. Bu da her ülkenin aldığı önlemleri, ve süreçleri ve krizleri nasıl yönetebileceğini sınayacaktır.

20 Nisan 2020 WTY/NYMEX Petrol fiyatları – $37 dolar seviyesini gördü.